Altın ve Dövizde Zekât Nasıl Hesaplanır? Nisap, Yıl ve Oran

Zekât hesabı üç soruya dayanır: Malım nisabı aşıyor mu, üzerinden bir kameri yıl geçti mi ve borçlarım düşüldükten sonra ne kalıyor? Altın ve dövizde bu hesap, güncel fiyatla dakikada yapılır.

1. Nisap: eşik

Nisap, zekâtın farz olması için gereken asgari servettir ve altınla ölçülür: 80,18 gram altın (Diyanet). Bugünkü gram altın alış fiyatı 6.698,06 ₺ olduğuna göre nisap tutarı yaklaşık 537.050 ₺. Nakit, döviz, altın, gümüş, ticari mal ve tahsili beklenen alacaklar toplanır; bu toplam temel ihtiyaçlar (oturulan ev, araç, ev eşyası) dışındadır.

2. Kameri yıl şartı

Mal nisaba ulaştığı tarihten itibaren bir kameri yıl (354 gün) geçmelidir. Yıl içinde mal azalıp çoğalsa da, başında ve sonunda nisabın üstündeyse zekât gerekir. Pratik yöntem: Ramazan gibi sabit bir hicri tarihi "zekât günü" seçip her yıl aynı gün hesaplamaktır.

3. Hesap adımları

Altınları gram ve ayara göre listeleyin. 22 ayar bilezikler için gramı 0,916 ile çarpıp has karşılığını bulun; çeyrek 1,75 g × 0,916 ≈ 1,60 g has.
Dövizi TL'ye çevirin (zekât günü kuruyla; dolar 48,82 ₺, euro 55,48 ₺ alış).
Nakit, hesap bakiyeleri ve alacakları ekleyin.
Borçları düşün: vadesi gelmiş borçlar, kredi kartı borcu, yıl içindeki taksitler.
Kalan tutar nisabı aşıyorsa yüzde 2,5'ini (1/40) verin. Altın üzerinden verilecekse aynı oranda gram hesaplanır.

Zekât = (Altın has karşılığı × gram alış + Döviz × kur + Nakit + Alacak − Borç) × 0,025

Zekât hesaplayıcı bu adımları canlı fiyatla yapar; ziynetin dahil edilip edilmeyeceğini seçenek olarak sunar.

4. Ziynet, gümüş ve altın hesabı

Ziynet: Mezhebe göre değişir (yukarıdaki SSS). Yatırım amacıyla saklanan altın her mezhepte zekâta tabidir.
Gümüş: Gümüş için ayrı nisap (yaklaşık 561 g) vardır; çoğu görüş, karışık servette altın nisabını esas alır.
Banka altın hesabı ve altın fonu: Kayden sahip olunan altın da mal varlığıdır; zekât günündeki değeriyle hesaba katılır.
Alacaklar: Tahsili kesin alacaklar dahil edilir; şüpheli alacaklar tahsil edilince zekâtı verilir.

5. Örnek

Diyelim ki 30 g 22 ayar bilezik, 5 çeyrek, 2.000 dolar ve 40.000 ₺ nakdiniz, 25.000 ₺ de kredi kartı borcunuz var. Has karşılığı: 30 × 0,916 + 5 × 1,60 ≈ 35,5 g. Bugünkü alış fiyatlarıyla: 35,5 × 6.698,06 + 2.000 × 48,82 + 40.000 − 25.000 = 350.421 ₺. Bu tutar nisabı aşıyorsa zekâtı yüzde 2,5'idir.

Bu rehber genel bilgi verir; kişisel durumunuz için müftülük ya da güvendiğiniz bir din görevlisine danışın.

Sık sorulan sorular

Nisap miktarı ne kadar?

Diyanet İşleri Başkanlığı'nın esas aldığı ölçü 80,18 gram altındır (bazı kaynaklar 85 gramı esas alır). Nakit, döviz ve alacaklar altın karşılığına çevrilerek bu eşikle karşılaştırılır. Bugünkü gram fiyatıyla nisap tutarı anasayfadaki "Zekât nisabı" kutusunda gösterilir.

Kullandığım bileziklere zekât düşer mi?

Hanefi mezhebine göre kadınların kullandığı altın ziynet de nisabı aşıyorsa zekâta tabidir; Şafiî, Malikî ve Hanbelî mezheplerinde meşru ölçüde kullanılan ziynetten zekât gerekmez. Kendi mezhebinize göre değerlendirin; tereddütte müftülüğe danışın.

Zekât hangi fiyattan hesaplanır?

Zekât günündeki piyasa değeri esas alınır; genel kabul, altının o günkü alış (bozdurma) fiyatı üzerinden hesaplanmasıdır, çünkü elinizdeki altını satsanız alacağınız tutar budur.

Borçlarım varsa ne olur?

Vadesi gelmiş borçlar ve o yılki taksitler mal varlığından düşülür; kalan tutar nisabı aşıyorsa zekât verilir. Konut kredisi gibi uzun vadeli borçlarda yalnız içinde bulunulan yılın taksitlerinin düşülmesi görüşü yaygındır.

Bu rehberi kim hazırlıyor?

Bu rehber Altın Nabız Yayın Ekibi tarafından hazırlanır ve fiyat verisi değiştikçe gözden geçirilir. Sayfadaki tüm rakamlar Kapalıçarşı serbest piyasa kotasyonundan canlı olarak alınır; sabit yazılmış fiyat yoktur.

Yayın ilkelerimiz ve veri kaynağımız için Hakkımızda, iletişim ve sorumlu kişi bilgisi için Künye sayfasına bakabilirsiniz. İçeriğin kapsamı ve sınırları Yasal Uyarı sayfasında açıklanmıştır.