Zaman Makinesi: O Gün Alsaydım Bugün Ne Olurdu?
O gün altın ya da döviz alsaydım bugün kaç lira ederdi? Gerçek günlük kapanışlarla getiri, mevduat (stopaj sonrası) ve enflasyonla karşılaştırma.
Zaman makinesi, geçmiş bir tarihte alınan altın ya da dövizin bugün ne ettiğini gerçek kapanış fiyatlarıyla hesaplar. Sonucu üç ölçütle verir: nominal getiri, yıllık bileşik getiri ve enflasyondan arındırılmış reel getiri. Bugün gram altın 6.734,13 ₺; seçtiğiniz tarihteki fiyat arşivden alınır, o gün kayıt yoksa sonraki ilk gün kullanılır.
- Nominal getiri: TL cinsinden ne kadar arttığı. Tek başına yanıltıcıdır.
- Yıllık bileşik getiri: (bugün ÷ alış)365/gün − 1. Farklı uzunluktaki dönemleri karşılaştırılabilir kılar.
- Reel getiri: enflasyon arındırıldıktan sonra kalan gerçek alım gücü değişimi. Asıl bakılması gereken sayı budur.
- Mevduat kıyası: aynı para faizde tutulsaydı ne olurdu — fırsat maliyetini gösterir.
Hesapla Canlı fiyatla
Nasıl hesaplanır?
- Geçmiş fiyat: seçilen günün kapanışı (arşivde yoksa sonraki ilk gün). Bugünkü değer: canlı satış fiyatı.
- Yıllık (bileşik) getiri: (bugün / alış)^(365/gün) − 1.
- Mevduat kıyası: tutar, girdiğiniz yıllık brüt faizden %17,5 stopaj (6 aya kadar vadeli TL mevduat) düşülerek bileşik büyütülür; enflasyon kıyası aynı mantıkla satın alma gücünü korumak için gereken tutarı verir.
- Örnek etiketli geçmiş günler (yeni kurulum dolgusu) sonuçta belirtilir; gerçek kayıt biriktikçe yerini alır.
Geçmişe bakmak neyi gösterir, neyi göstermez
Geçmiş getiri, bir varlığın nasıl davrandığını anlamak için iyi bir kayıttır: hangi dönemde ne kadar dalgalandığını, enflasyonu geçip geçmediğini gösterir.
Göstermediği şey gelecektir. Geçmişte yüksek getiri sağlamış bir varlığın aynı performansı sürdüreceğine dair bir kural yoktur; çoğu zaman tersi olur. Bu aracın amacı tahmin değil, gerçekleşmiş sonucu doğru ölçmektir.
Sonuç neden banka ekstrenizle birebir tutmaz?
Üç neden vardır:
- Fiyat kaynağı: hesap serbest piyasa (Kapalıçarşı) kapanışını kullanır; bankanızın o günkü kuru farklıdır.
- Makas: siz alırken satış, satarken alış fiyatını kullanırsınız. Ekstreniz gerçekten ödediğiniz tutarı gösterir.
- Masraflar: komisyon, işçilik ve hesap ücretleri hesaba dâhil değildir.
Yani araç yönü ve büyüklüğü doğru verir; kuruşu kuruşuna eşleşme beklenmemelidir.
Sık Sorulan Sorular
Sonuçlar neden banka ekstremle birebir tutmuyor?
Araç Kapalıçarşı kapanış fiyatlarını kullanır; bankanızın o günkü kuru, makası ve masrafları farklı olabilir.
Geçmişte altın alsaydım bugün ne olurdu?
Tarih ve tutar girin: araç o günün kapanış fiyatıyla bugünkü fiyatı karşılaştırır, nominal ve yıllık bileşik getiriyi, enflasyondan arındırılmış reel sonucu ve mevduat kıyasını verir.
Geçmiş getiri geleceği gösterir mi?
Hayır. Geçmiş kayıt, varlığın nasıl dalgalandığını ve enflasyonu geçip geçmediğini gösterir; gelecekteki performansa dair bir kural içermez.