Teorik Gram Altın ve Piyasa Primi
Ons altın ve dolar kurundan hesaplanan teorik gram altını Kapalıçarşı canlı fiyatıyla karşılaştırın; iç piyasa priminin yüzde kaç olduğunu görün.
Teorik gram altın, uluslararası ons fiyatının TL karşılığıdır: ons × dolar kuru ÷ 31,1035. Bugünkü değerlerle bu hesap 6.720,09 ₺ veriyor; piyasadaki gram altın ise 6.718,32 ₺. Aradaki farka iç piyasa primi denir ve şu an %-0,03 düzeyindedir.
- Ons altın: 4.276,50 $
- Dolar kuru: 48,8760 ₺
- Ons × kur = 209.018 ₺ (1 onsun TL karşılığı)
- ÷ 31,1035 = 6.720,09 ₺ teorik gram
- Piyasa gram altın: 6.718,32 ₺ → prim %-0,03
Hesapla Canlı fiyatla
Nasıl hesaplanır?
- Prim yüksekse iç talep güçlü, düşük veya negatifse talep zayıftır.
İç piyasa primi neden oluşur?
Teorik gram, altının serbestçe ve maliyetsiz biçimde ülkeye girip çıkabildiği bir dünyanın fiyatıdır. Gerçekte arada şunlar vardır:
- Arz-talep dengesizliği: yurt içi talep hızla artıp fiziki arz yetişmediğinde prim yükselir.
- İthalat ve rafinaj maliyetleri: nakliye, sigorta, işleme payı fiyata eklenir.
- Kur beklentisi: kurun yükseleceği beklentisi, altına olan talebi öne çeker ve primi genişletir.
Prim hem pozitif hem negatif olabilir; talebin zayıfladığı dönemlerde piyasa fiyatı teorik değerin altına inebilir.
Primi nasıl yorumlamalı?
Prim tek başına al ya da sat sinyali değildir; bir göstergedir:
- Yüksek prim: yurt içi talep yoğun demektir. Bu dönemde alım yapan, uluslararası fiyata göre pahalıya alır; prim daraldığında ons sabit kalsa bile TL fiyatı gerileyebilir.
- Düşük ya da negatif prim: talep zayıflamış, fiziki arz bollaşmıştır.
Primi tek bir anlık değerle değil, birkaç gün boyunca takip ederek okumak daha sağlıklıdır.
Neden 31,1035?
Uluslararası kıymetli maden piyasasında fiyat troy ons başına verilir ve 1 troy ons 31,1035 gramdır. Gündelik hayatta kullanılan ons (28,3495 g) farklı bir birimdir; ikisi karıştırılırsa teorik gram yaklaşık yüzde 10 sapar.
Hesaplayıcı her zaman troy onsu kullanır. İstediğiniz senaryoyu (farklı ons fiyatı, farklı kur) girerek gram altının nereye geleceğini görebilirsiniz — bu, "ons şu seviyeye gelirse gram ne olur" sorusunun doğrudan cevabıdır.
Sık Sorulan Sorular
Teorik gram altın nasıl hesaplanır?
Ons altın fiyatı dolar kuruyla çarpılır ve 31,1035’e bölünür. Sonuç, uluslararası fiyatın TL cinsinden gram karşılığıdır.
İç piyasa primi ne demek?
Piyasadaki gram altın fiyatının teorik gram fiyatından farkıdır. Yurt içi talep yoğunken pozitif ve geniş, talep zayıfken dar ya da negatif olabilir.
Prim yüksekken altın alınır mı?
Prim tek başına al-sat sinyali değildir. Ancak yüksek primde alan, uluslararası fiyata göre pahalıya alır: prim daraldığında ons sabit kalsa bile TL fiyatı gerileyebilir.